Lý giải khoảng cách khủng: Năng suất tôm Ecuador vượt trội Cà Mau gấp 50 lần

Bí quyết nuôi tôm không dùng hóa chất của Ecuador và bài học cho Cà Mau

Với diện tích thả nuôi vượt mốc 270.000 ha, Ecuador hiện đang ngai vàng là cường quốc xuất khẩu tôm lớn nhất toàn cầu. Chìa khóa thành công của họ xuất phát từ một tư duy sản xuất hoàn toàn trái ngược: chú trọng khai thác sức đề kháng tự nhiên của con giống thay vì phụ thuộc vào hóa chất hay cố tạo ra môi trường vô trùng.

Trong ba thập kỷ qua, Ecuador duy trì lập trường nghiêm ngặt cấm nhập khẩu tôm giống. Tôm bố mẹ được tuyển chọn khắt khe từ những cá thể sống sót khỏe mạnh ngay tại ao thương phẩm để làm giống. Đáng chú ý, quá trình ương giống diễn ra trong các ao giàu vi sinh, thậm chí có mùi nặng. Giới chuyên gia nước này quan niệm rằng, những con tôm giống vượt qua được điều kiện khắc nghiệt đó sẽ sở hữu hệ miễn dịch bẩm sinh mạnh mẽ, giúp tỷ lệ nuôi thành công về sau gần như tuyệt đối.

Song song với con giống, Ecuador né tránh mô hình siêu thâm canh mật độ cao mà ứng dụng quy trình hai giai đoạn tương tự quảng canh cải tiến. Tôm được ương trong vèo khoảng ba tuần với mật độ hơn 200 con/m2, rồi chuyển ra ao lớn rộng 3-10 ha để nuôi thương phẩm ở mật độ vừa phải 30-40 con/m2. Đoàn công tác tỉnh Cà Mau khi khảo sát thực tế đã chứng kiến một ao 10 ha thu hoạch tới 80-100 tấn tôm, cần huy động gần 20 xe tải đông lạnh. Nhờ khả năng quay vòng 4 vụ/năm, mỗi hecta ao nuôi tại đây đạt sản lượng tối thiểu 20 tấn/năm.

Bài toán đối chiếu cho thủ phủ tôm Cà Mau

Nhìn sang Việt Nam, Cà Mau là địa phương dẫn đầu cả nước về diện tích nuôi tôm với hơn 420.000 ha và kim ngạch xuất khẩu đạt khoảng 2,5 tỷ USD mỗi năm, nhưng đang vướng vào những điểm nghẽn lớn về phương thức vận hành.

Hiện tại, năng suất nuôi tôm quảng canh của Cà Mau mới đạt 370-380 kg/ha/năm, thấp hơn mô hình tương đương của Ecuador tới 50 lần. Nguyên nhân cốt lõi nằm ở sự lệch pha về tư duy: nếu Việt Nam theo đuổi mô hình sClean (sạch bệnh), tìm cách tiêu diệt mầm bệnh, đầu tư siêu thâm canh tốn kém và lụy thuộc hóa chất, thì Ecuador lại tối ưu hóa chi phí bằng cách tận dụng sức đề kháng tự nhiên và kiểm soát mật độ thả nuôi vừa phải.

Từ thực tế chuyến khảo sát, lãnh đạo tỉnh Cà Mau đánh giá rằng nếu năng suất tôm địa phương chỉ cần vươn lên bằng 1/10 của Ecuador, kim ngạch xuất khẩu của tỉnh sẽ bứt phá gấp 5 lần, tạo ra cuộc cách mạng thực sự cho ngành. Hiện tỉnh đang gấp rút xây dựng đề án thí điểm mô hình này trên quy mô nhỏ nhằm đánh giá tính thích ứng trước khi nhân rộng ra toàn diện