Thủy sản vẫn oằn mình trước gánh nặng chi phí logistics

1. Chi phí logistics tiếp tục gây áp lực lên xuất khẩu thủy sản Việt Nam

Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) vừa kiến nghị các cơ quan quản lý xem xét giải pháp giảm chi phí logistics, trong bối cảnh cước vận tải biển tăng cao đang ảnh hưởng trực tiếp đến sức cạnh tranh của thủy sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Theo VASEP, từ giữa tháng 6/2026, nhiều hãng tàu quốc tế đã điều chỉnh tăng cước trên các tuyến vận tải. Một số tuyến ghi nhận mức tăng khoảng 20–30%. Cước đi Bờ Đông Mỹ tăng khoảng 2.000–3.000 USD/container, trong khi tuyến Bờ Tây Mỹ tăng hơn 1.000 USD/container và tuyến châu Âu tăng khoảng 800–1.200 USD/container.

Dù tốc độ tăng đã chậm lại so với tháng trước, mặt bằng cước vận chuyển vẫn ở mức cao. Trên tuyến châu Á – châu Âu, giá cước giao ngay hiện khoảng 5.135 USD/container 40 feet, tăng 7,25% so với tháng trước. Một số hãng tàu cũng dự kiến áp dụng thêm phụ phí mùa cao điểm, khiến chi phí xuất khẩu tiếp tục chịu sức ép.

Đối với doanh nghiệp thủy sản, chi phí vận chuyển không chỉ làm tăng giá thành mà còn ảnh hưởng đến tiến độ giao hàng, biên lợi nhuận và khả năng cạnh tranh về giá. Đặc biệt với các mặt hàng tươi sống và đông lạnh, việc phát sinh chậm trễ trong vận chuyển có thể kéo theo thêm chi phí lưu kho, lưu bãi và rủi ro ảnh hưởng chất lượng sản phẩm.

Bên cạnh cước vận tải biển, doanh nghiệp còn phải đối mặt với nhiều khoản chi phí logistics khác như phí trả container rỗng, hao hụt hàng hóa trong quá trình vận chuyển và các khoản phụ phí phát sinh trong chuỗi cung ứng.

Theo số liệu được VASEP dẫn lại từ Ngân hàng Thế giới, chi phí logistics của Việt Nam hiện tương đương khoảng 16–20% GDP, cao hơn đáng kể so với mức khoảng 8–10% tại EU và Mỹ. Đây được xem là một trong những yếu tố làm giảm lợi thế cạnh tranh của hàng hóa xuất khẩu Việt Nam.

VASEP cảnh báo nếu chi phí vận chuyển tiếp tục tăng mạnh, doanh nghiệp sẽ khó duy trì mức giá cạnh tranh, đồng thời hạn chế khả năng mở rộng đơn hàng và thị phần tại các thị trường xuất khẩu chủ lực.

2. Cần giải pháp dài hạn để giảm chi phí logistics

VASEP kiến nghị Chính phủ và các bộ, ngành nghiên cứu chương trình giảm chi phí logistics cho nhóm hàng nông, lâm, thủy sản, đặc biệt là các mặt hàng xuất khẩu chủ lực.

Hiệp hội cũng đề xuất tăng cường minh bạch và kiểm soát các loại phí, phụ phí trong vận tải biển; đồng thời thúc đẩy phát triển đội tàu container, container lạnh và hệ thống kho lạnh, trung tâm logistics, kết nối cảng biển và cảng cá.

Việc nâng cao năng lực vận chuyển trong nước sẽ giúp doanh nghiệp chủ động hơn trước biến động của thị trường quốc tế, giảm phụ thuộc vào các hãng tàu nước ngoài và từng bước kiểm soát tốt hơn chi phí logistics.

Trong dài hạn, giảm chi phí logistics không chỉ là bài toán của riêng ngành thủy sản mà còn là một phần quan trọng trong chiến lược nâng cao năng lực cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam, đặc biệt khi Việt Nam đang hướng tới mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu ở mức hai con số.