Song trùng thuế quan, siết chặt quy định: phép thử then chốt đối với xuất khẩu tôm
Khi năm 2026 đến gần, ngành xuất khẩu tôm của Việt Nam đang bước vào giai đoạn bất định nhất trong hơn một thập kỷ qua, khi bị kẹt giữa làn sóng leo thang của các biện pháp thuế chống bán phá giá và thuế chống trợ cấp từ Mỹ, cùng với mạng lưới rào cản phi thuế quan ngày càng siết chặt tại thị trường xuất khẩu quan trọng nhất.
Theo ông Nguyễn Hoài Nam, Tổng Thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), tháng này đánh dấu một giai đoạn then chốt đối với ngành tôm.
Đây là thời điểm các doanh nghiệp phải hoàn tất việc nộp dữ liệu cho Bộ Thương mại Mỹ (DOC), trong khi đợt rà soát hành chính lần thứ 19 (POR19) đối với tôm nước ấm đông lạnh nhập khẩu từ Việt Nam bước vào giai đoạn quyết định.
Nếu mức thuế chống bán phá giá sơ bộ 35,29% áp dụng đối với một số doanh nghiệp được giữ nguyên trong phán quyết cuối cùng dự kiến ban hành vào đầu năm 2026, ngành tôm có thể phải đối mặt với một bước ngoặt lớn, ông Nam cho biết với thesaigontimes.vn.
Nguy cơ đánh thuế kép
Sau nhiều năm tương đối ổn định, với mức thuế chống bán phá giá bằng 0 hoặc gần 0, các doanh nghiệp xuất khẩu tôm trong năm 2025 đang chịu áp lực kép từ các biện pháp phòng vệ thương mại của Mỹ và các mức thuế trả đũa, theo nhận định của giới trong ngành.
Khi cộng thuế trả đũa 20% với thuế chống bán phá giá sơ bộ, tổng mức thuế áp dụng cho tôm đông lạnh xuất khẩu sang Mỹ có thể lên tới 55,29%.
Nếu tính thêm thuế chống trợ cấp 2,84% được áp dụng từ cuối năm 2024, tổng gánh nặng thuế đối với tôm Việt Nam xuất khẩu sang thị trường này sẽ tăng lên gần 60%. Áp lực này đặc biệt đáng lo ngại trong bối cảnh thị trường Mỹ có vai trò hết sức quan trọng.
Tính đến ngày 15/11/2025, kim ngạch xuất khẩu tôm sang Mỹ đạt 731 triệu USD, tăng 8% so với cùng kỳ năm trước, qua đó duy trì vị thế là thị trường tiêu thụ tôm lớn thứ hai của Việt Nam.
VASEP cho biết, nếu mức thuế sơ bộ không thay đổi, các doanh nghiệp xuất khẩu sẽ phải đối mặt với áp lực tài chính rất lớn, có thể làm suy giảm khả năng duy trì thị phần trong năm tới. Ở phạm vi rộng hơn, các rào cản phi thuế quan đang được siết chặt nhanh chóng, khi Mỹ tăng cường kiểm tra chất lượng và yêu cầu truy xuất nguồn gốc. Theo các chuyên gia trong ngành, mỗi yêu cầu bổ sung đều kéo dài thời gian thông quan, làm tăng chi phí hồ sơ và gia tăng nguy cơ hàng hóa bị trả về.
Ông Ngô Tiến Chương, chuyên gia kỹ thuật cao cấp của Tổ chức Hợp tác Phát triển Đức (GIZ), cho rằng chi phí tuân thủ các rào cản phi thuế quan sẽ gây áp lực lớn nhất lên các doanh nghiệp chế biến thủy sản, tiếp theo là người nuôi trồng thủy sản – nhóm đang hoạt động với biên lợi nhuận mỏng và dễ tổn thương nhất trong chuỗi cung ứng.
Thay đổi trong bức tranh thương mại
Các chuyên gia nhận định, bức tranh thương mại giữa Việt Nam và Mỹ đang có những thay đổi đáng kể, với áp lực ngày càng gia tăng đối với doanh nghiệp không chỉ đến từ các biện pháp thuế cụ thể, mà còn từ sự chuyển dịch rộng hơn trong cách Mỹ thiết kế và triển khai chính sách thương mại.
Ông Trần Toàn Thắng (Viện Chiến lược và Chính sách Tài chính – Bộ Tài chính) cho rằng, thuế quan không còn chỉ đơn thuần là câu chuyện về mức thuế. Trong bối cảnh toàn cầu hiện nay, thương mại ngày càng gắn chặt với đầu tư, chuỗi cung ứng và các yếu tố chiến lược.
Ông cho biết với thesaigontimes.vn rằng, thương mại hiện đang được sử dụng để theo đuổi các mục tiêu phi thương mại, đồng thời các biện pháp phi thương mại cũng được lồng ghép để phục vụ mục tiêu thương mại. Do đó, thuế đối ứng ngày càng đóng vai trò như một công cụ chính sách, thay vì chỉ là biện pháp thương mại thuần túy.
Ông Ngô Chung Khanh, Phó Cục trưởng Cục Chính sách Thương mại Đa biên (Bộ Công Thương), người trực tiếp tham gia đàm phán với Mỹ về khuôn khổ thuế đối ứng, mô tả các cuộc đàm phán là vô cùng phức tạp, đồng thời cho biết Mỹ đang áp dụng cách tiếp cận chưa từng có tiền lệ khi đàm phán song song với nhiều đối tác.
Phát biểu tại một diễn đàn gần đây, ông Khanh cho biết Việt Nam và Mỹ đã đạt được tuyên bố chung, thống nhất tiếp tục đàm phán đối ứng hướng tới một thỏa thuận thương mại công bằng và cân bằng, đồng thời nỗ lực thu hẹp khác biệt để sớm đạt được kết quả cuối cùng.
Tuy nhiên, ông lưu ý rằng chính sách của Mỹ vẫn chưa ổn định, khi các phán quyết sắp tới của cơ quan tư pháp Mỹ có thể định hình lại định hướng chính sách tổng thể – những diễn biến đang được không chỉ Việt Nam mà cả cộng đồng quốc tế theo dõi sát sao.
Ông Khanh cho rằng Việt Nam cần nhìn nhận Mỹ không chỉ là thị trường xuất khẩu, mà còn là nguồn cung nhập khẩu, trong đó việc tăng mua công nghệ và nguyên liệu từ Mỹ có thể giúp cân bằng thương mại và củng cố mối quan hệ song phương dài hạn.
Ông cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của tính minh bạch và khả năng truy xuất chuỗi cung ứng, vốn đang ngày càng trở thành điều kiện tiên quyết để tiếp cận các thị trường lớn như Mỹ và châu Âu.
Cạnh tranh toàn cầu
Từ góc độ này, các chuyên gia cho rằng áp lực đối với ngành tôm Việt Nam không còn giới hạn ở một mức thuế hay một vụ việc pháp lý đơn lẻ, mà là tác động tổng hợp của ba yếu tố: các biện pháp phòng vệ thương mại của Mỹ, sự dịch chuyển trong cục diện cạnh tranh toàn cầu và các yêu cầu tuân thủ ngày càng nghiêm ngặt.
Ấn Độ đang phải đối mặt với tổng mức thuế vượt 58%, Indonesia gặp các vấn đề kỹ thuật dẫn đến nhiều lô hàng bị trả về, trong khi Ecuador vẫn gặp khó khăn trong việc mở rộng thị phần do phụ thuộc vào sản phẩm tôm nguyên con. Những diễn biến này cho thấy nguy cơ gián đoạn nguồn cung, đồng thời mở ra những cơ hội thị trường tiềm năng.
Tuy nhiên, các cơ hội đó chỉ có thể trở thành hiện thực nếu Việt Nam vượt qua thành công kỳ rà soát POR19 và thích ứng kịp thời với môi trường pháp lý mới tại thị trường Mỹ, theo nhận định của giới chuyên gia.
Khi năm 2026 đến gần, triển vọng vẫn còn nhiều bất định. Trước tình hình đó, các doanh nghiệp cho biết họ đang tăng cường hồ sơ pháp lý, rà soát lại chuỗi cung ứng, phối hợp chặt chẽ hơn với các nhà nhập khẩu Mỹ và đa dạng hóa thị trường xuất khẩu.
Nguồn: vietnamnews
CÔNG TY TNHH AQUA MINA
– Địa chỉ: 685 Lê Đức Anh, Khu Phố 39, P. Bình Hưng Hòa, Tp HCM
– Điện thoại: 1800 6071 (Tổng đài miễn cước )
– Email: sales@aquamina.com.vn hoặc oversea@aquamina.com.vn
– Đại lý của Aqua Mina tại Nhật Bản: Công ty REX INDUSTRIES CO.,LTD
– Địa chỉ: 1-9-3 Hishiya-Higashi, Higashi-Osaka 578-0948 JAPAN
– Email: kimakubo@rexind.co.jp
– Điện thoại: +81-(0)72-961-9893
– Website: www.rexind.co.jp/e/
Chúng tôi làm việc vì sự thành công của Quý Khách Hàng!!!
Ngày đăng : 13/01/2026
1017 Lượt xem
Bài viết khác
EU siết chặt quy định đông lạnh cá ngừ dùng cho tiêu thụ trực tiếp từ năm 2026
Ngành tôm và cá tra Việt Nam lựa chọn con đường phát triển bền vững trong cạnh tranh toàn cầu
Giá tôm cuối vụ tăng kỷ lục
Na Uy – Nga đạt thỏa thuận nghề cá Biển Barents cho năm 2026
Cà Mau đẩy mạnh truy xuất nguồn gốc, gia tăng sức cạnh tranh cho ngành tôm
Stress lạnh: Những tác đến đặc điểm huyết tương của tôm thẻ chân trắng
Đột phá mới trong phòng bệnh do vi bào tử trùng EHP gây ra trong nuôi tôm
Bức tranh xuất khẩu tôm quý I/2026 vẫn phải đối mặt áp lực lớn từ thuế
Nghề khai thác tôm ở New England sẽ phải đóng cửa trong thời gian dài sau nhiều năm suy giảm.
Xuất khẩu ghẹ sang Mỹ chiếm hơn 80%
Thái Lan đặt mục tiêu nâng sản lượng tôm lên 400.000 tấn năm 2026
CTU-RAS: Nuôi tôm tuần hoàn, bền vững
.jpg)